Ilmari, to projekt Fińskiej Ligi Krótkofalarskiej. Kapsuła
niosąca eksperyment zawierający sprzęt krótkofalarski unoszona była przez
balony wypełnione helem.
Pierwszy Ilmari został wysłany w przestrzeń 28 maja 1967 r. Prowodyrem
i głównym motorem tych startów był Pauli Töyrylä (OH2DV).
Pauli został zainspirowany prezentacją na spotkaniu krótkofalarskim
w Tampere w roku 1963 przez Osmo A Wiio (OH2TK), podczas którego Osmo sugerował,
że krótkofalowcy powinni spróbować poeksperymentować z balonem.
Do dziś zanotowano 18 startów Ilmari, z czego ostatni przeprowadzony
osobiście przez Pauli'ego miał miejsce 25 maja 1980.
Obecnie po prawie dwóch dekadach bez żadnych startów Ilmari,
ponownie pojawiło się zainteresowanie wykonaniem eksperymentów z użyciem balonu.
Pauli obiecał przekazać swoje doświadczenia ze startów tych balonów obecnej
załodze, aby nowe pokolenie nie musiało uczyć się wszystkiego od postaw. W
roku 1967 lot Ilmari był znaczącym wyczynem i zyskał szeroki światowy rozgłos.
Obecnie kapsuły i składające się na nie eksperymenty są często
wysyłane aż do granic atmosfery, w większości na terytorium USA, gdzie używa
się nawet miniaturowych rakiet do wznoszenia ładunków w wyższe warstwy atmosfery.
W Europie aktywnym środowiskiem jest Wielka Brytania, Polska, Niemcy.
Kalendarium lotów ILMARI
Ilmari-I (1967-05-28)
Beacons: 144.380 MHz 10 mW, 433.140 MHz 1mW A1
Start 28 maja 1967 r. o godz. 10:20 czasu lokalnego z terenu Szkoły Podstawowej w Jyväskylän.
Ostatni sygnał słyszany był o 12:22.
Ilmari-I słyszany był w całej południowej Finlandii.
Po wylądowaniu, ładunek odnalazł Roine Laine z Vihti.
W KIERUNKU BALONÓW!
Działalność krótkofalarska to nie tylko nawiązywanie łączności
radiowych, może też być polem do pełnych entuzjazmu eksperymentów. Jednym z
takich działań eksperymentatorskich są te z wykorzystaniem balonu, takie jak
Ilmari.
Ponieważ w naszej działalności coraz bardziej kierujemy się ku sprzętowi fabrycznemu,
najwyższy czas stworzyć nowy rodzaj działalności na naszych częstotliwościach.
Zakresy VHF-, UHF- i SHF- są specjalnie po to stworzone. Korzyści, to:
- Niski poziom szumu, jako że w przestrzeni szum się zmniejsza
- Anteny kierunkowe są mniejsze, bardziej wydajne
- jest bardzo dużo PRZESTRZENI.
Balon eksperymentalny może być wyposażony w urządzenia do mierzenia
temperatury powietrza, wysokości, ciśnienia atmosferycznego i in., tego typu
pomiarów. To tylko niektóre możliwości. Najbardziej interesujące byłyby eksperymenty
z różnymi czujnikami.
Podejście do tych eksperymentów ze strony przepisów, po rozwiązaniu
wielu fundamentalnych kwestii, jest obecnie pozytywne. Na wypuszczenie balonu
wymagane są zezwolenia ze strony:
a) organizacji regulacji częstotliwości radiowych (Finnish Communications Regulatory
Authority FICORA.FI- od 2002),
b) Fińskich Władz Lotniczych.
FICORA chce znać: częstotliwość, moc, modulację, i rodzaj anteny
nadajnika. Ponadto miejsce startu i planowany czas lotu.
Teren eksperymentu musi gwarantować, że balon nie wyleci poza
granice kraju. Zapewni to wypuszczenie balonu wystarczająco daleko od granic.
Alternatywą jest wyposażenie balonu w urządzenie (odbiornik i
ładunek detonujący), który rozerwie balon tak, że ładunek można będzie ściągnąć
w dół na życzenie. W pierwszym przypadku od miejsca startowego do granicy musi
być przynajmniej 100-150km, dodatkowo należy wziąć pod uwagę kierunek wiatru.
Aktualne dane dotyczące wiatru można otrzymać od meteorologów portów lotniczych.
Wymaga się zezwolenia FAA/koordynacji ATC w celu zapewnienia
bezpieczeństwa dla lotnictwa komercyjnego. Wniosek o pozwolenie wymaga uwzględnienia
informacji na temat masy ładunku, rozmiaru fizycznego, czasu i miejsca startu,
ponadto określenie, jakie urządzenia niesie balon. Każde podanie o start jest
traktowane, jako przypadek indywidualny.
Moim życzeniem, jest, aby wola przeprowadzania tego rodzaju eksperymentów
rozprzestrzeniała się we wszystkich innych regionach Finlandii. Np. Jyväskylän
i Tampere mogłyby być miejscami startu balonu.
Czy wśród grona czytelniczego byliby jacyś wpływowi ludzie, z których pomocą
moglibyśmy pozyskać części niezbędne do przeprowadzania tych eksperymentów
w odrobinę niższej cenie?.. Wola eksperymentowania istnieje szczególnie w przypadku
nawigacji.
Co do wydatków: na przykład balony Peritex kosztują 13 marek
(400g) lub 35 marek (800g), pozwolenie radiowe 15 marek, izolacja sprzętu i
inne materiały ok. 10 marek. Ponadto pozostaje koszt samego sprzętu. Bezpośrednie
koszty startu z Jyväskylän wyniosły ok. 70 marek.
Szczególnie chciałbym podziękować wszystkim tym, którzy pomogli
w osiągnięciu sukcesów w starcie Ilmari-I 28 maja 1967: Oy AGA Ab za ofiarowane
paliwo, za pożyczenie butli ciśnieniowej i niezbędny sprzęt. Różnym gałęziom
administracji za ich wsparcie, i wszystkim tym kolegom krótkofalowcom, którzy
asystowali przy starcie lub pozostawali w swoich domach monitorując i pisząc
raporty z miejsca zamieszkania.
Pauli Töyrylä
(źródło: SRAL member magazine - Nr 7, sierpień 1967)
Ilmari-II (1968-05-23)
przemiennik: uplink: 432.3 MHz ą 150 kHz, downlink: 145.6 MHz, 1W
PeP linear
Beacon I: 145.982 MHz 50 mW A1
Beacon II: 28.715 MHz 50 mW A1
Start 23 maja 1968 r. o godz. 12:05 czasu lokalnego z Tampere.
Słyszany do godz. 13:30. Dzięki przemiennikowi przeprowadzono wiele
łączności przez radioamatorów z Finlandii i Szwecji.
Odnaleziony po roku w regionie Padasjoki Vesijako.
Start 25 maja 1969 r. o godz. 12:10 z obserwatorium w Jokioinen
Odnaleziony 7km na południe od Somero.
Ilmari-IV (1969-06-29)
Ilmari-I/III - parametry techniczne lotu jak w poprzednich startach.
Start 29 czerwca 1969 r. o godz. 12:00 z Jokioinen
W czasie lotu Ilmari IV planowano dodanie odbiornika na 1296.86
MHz. Plany nigdy nie zostały zmaterializowane.
W tym czasie planowano również wspólny, równoczesny lot z niemieckim
ARTOB. Chciano tym samym zbudować rodzaj radiowego mostu pomiędzy Finlandią
a Niemcami.
Ilmari-V (1970-07-12)
Ilmari-I/III - parametry techniczne lotu jak w poprzednich startach.